over ons
De komende jaren staan veel gemeenten en schoolbesturen voor een flinke uitdaging: een groot deel van de Nederlandse schoolgebouwen stamt uit de jaren zestig en zeventig en is hard toe aan vernieuwing of verduurzaming. De vraag wanneer renovatie scholen haalbaar en verantwoord is speelt daarbij een grote rol. Met precies die vraag ging Raezel van Duuren in november vorig jaar aan de slag tijdens haar afstudeeronderzoek bij Quadraat.
Renovatie wordt in de praktijk nog vaak te snel van tafel geveegd. Veel schoolgebouwen krijgen direct het label ‘afgeschreven’, terwijl er in werkelijkheid vaak nog verrassend veel mogelijkheden zijn om ze toekomstbestendig te maken. Het beoordelingsmodel dat Raezel ontwikkelde, helpt projectmanagers om in de vroege fase van een bouwtraject een eerste, goed onderbouwde inventarisatie te maken van die renovatiekansen. Zo komt renovatie scholen eerder en eerlijker op tafel.
Het beoordelingsmodel is een quickscan die gebruikt wordt in de initiatieffase van een project. In deze fase is vaak nog onduidelijk of een schoolgebouw beter gesloopt en vervangen kan worden door nieuwbouw, of dat renovatie een realistische optie is. Het model maakt dit inzichtelijk met een gestructureerde aanpak.
Zoals Raezel het zelf verwoordt: “Een school krijgt vaak de keuze: slopen en nieuwbouw of renoveren. Dit model helpt om in te zien of renovatie een mogelijkheid is.”
Wat dit model bijzonder maakt, is dat het renovatie nadrukkelijk meeneemt als serieuze optie. Vaak wordt al snel naar nieuwbouw gekeken, terwijl renovatie zowel financieel als duurzaam een interessante keuze kan zijn. Met dit model krijgen projectmanagers de handvatten om renovatie scholen eerder en beter bespreekbaar te maken.
Niet alle aspecten wegen even zwaar mee in de beoordeling. Het model werkt met een wegingsfactor: hoe groter de impact van een aspect op de haalbaarheid van renovatie, hoe zwaarder het meetelt.
Raezel legt uit: “Wat het belangrijkst is, zijn de aspecten die een bedreiging vormen voor renovatie. De bouwkundige staat weegt zwaarder dan de brandveilige situatie, omdat gebreken aan de brandveiligheid met relatief beperkte maatregelen kunnen worden opgelost en de wettelijke eisen hierbij minder streng zijn voor bestaande bouw, terwijl herstel van de bouwkundige staat aanzienlijk ingrijpender werkzaamheden vereist die altijd verplicht zijn.’’
Projectmanagers gebruiken een puntverdelingsformulier ter ondersteuning van het model. In dit formulier staat per onderdeel een omschrijving en een onderbouwing. Elk aspect krijgt een score. Hoe hoger de score, hoe logischer het wordt om te kiezen voor renovatie.
Raezel licht toe: “Als een onderdeel hoog scoort, wordt renovatie een aantrekkelijke mogelijkheid,” zegt ze. “Het model helpt projectmanagers om een eerste beeld te vormen van de haalbaarheid, maar het is geen definitieve uitkomst.”
Het resultaat is een gestructureerd overzicht waarmee projectmanagers richting opdrachtgevers helder kunnen aangeven over de kansen en bedreigingen voor renovatie of nieuwbouw. Dit voorkomt discussies op gevoel en maakt de besluitvorming transparanter.
Tijdens haar onderzoek sprak Raezel met zowel gemeenten als schoolbesturen. Daaruit kwam naar voren dat hun belangen regelmatig verschillen.
“De focus van scholen ligt op leerlingen en onderwijsvisie, terwijl gemeenten meer kijken naar geld en de lange termijn,” vertelt ze. “Voor scholen is bijvoorbeeld de indeling van het gebouw heel belangrijk. Het model is meer bouwkundig onderbouwd dan gericht op onderwijsvisie, maar geeft wel een goede basis om die gesprekken te voeren.”
Voor Quadraat is het model een praktisch hulpmiddel dat projectmanagers ondersteunt in hun adviesrol. Het helpt hen om overzicht en inzicht te creëren en dit in heldere taal aan klanten te presenteren.
“Het doel bij gebruik is om zelf een overzicht en inzicht te maken en dat makkelijker naar de klant te formuleren. Het is echt een tool voor projectmanagers,” aldus Raezel.
Voor nu is het model vooral ontwikkeld voor basisscholen. Maar de mogelijkheden reiken verder: collega’s zien al kansen om het beoordelingsformulier door te ontwikkelen voor andere gebouwen, zoals zwembaden of zorglocaties.
Inmiddels heeft Raezel haar studie Vastgoedkunde afgerond met een mooie 8, presenteerde ze haar bevindingen aan het hele Quadraat-team, en is ze bij ons gestart als projectondersteuner.
Renovatie of nieuwbouw? Samen werken aan de school van morgen
Wilt u weten hoe u renovatie van een schoolgebouw beter onderbouwd en bespreekbaar maakt? Ontdek hoe onze projectmanagers jouw schoolbestuur of gemeente kunnen helpen met een helder en praktisch advies.
Lees meer over onze aanpak bij onderwijshuisvesting en scholenbouw of neem direct contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.
